علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )
471
آيين حكمرانى ( فارسى )
ظاهر مذهب شافعى اين است كه در مورد غير برده حداكثر تازيانه تعزير سى و نه ضربه است تا بدين ترتيب از حداقل حدود كه حد شرب خمر ، يعنى چهل تازيانه است كمتر باشد . بنابر اين ، برپايه اين ديدگاه نه مىتوان تازيانههاى غير برده را به چهل رساند و نه تازيانههاى برده را به بيست . ابو حنيفه گفته : حداكثر تازيانهء تعزير براى غير برده و برده همان سى و نه تازيانه است . ابو يوسف گفته : بيشترين شمار هفتاد و پنج تازيانه است . مالك گفته است : براى تازيانهء تعزير حداكثرى وجود ندارد و رواست كه اين مقدار حتى از بالاترين مقدار مقرر در حدود هم فراتر رود . اما ابو عبد اللّه زبيرى گفته است : در هر تخلفى تعزير آن از همان حدى استنباط مىشود كه در [ موارد مشابه براى ] همان جرم مقرر شده و البته ، حداكثر آن در هر صورت هفتاد و پنج تازيانه يعنى پنج تازيانه كمتر از حد قذف است . براى نمونه ، اگر در موردى تعزير براى كيفر دادن جرمى همخوان با زنا باشد ، تا جايى كه امكان دارد حدود زنا در اينباره مراعات مىشود ؛ اگر زن و مردى را به اين جرم به دادگاه آوردهاند كه از همديگر بهرههاى جنسى كمتر از آميزش بردهاند ، در مورد آنها به بيشترين تعزير ممكن يعنى همان هفتاد و پنج تازيانه حكم مىشود ؛ اگر آنان را در حالى در زير يك لحاف ديدهاند كه ميانشان مانعى نبوده است ، دستى به هم دربردهاند و البته در حال آميزش نيستند ، هريك از آنها را شصت تازيانه زنند ؛ اگر آنان را در همين وضعيت ، اما در حالى ديدهاند كه دست به هم در نبردهاند ، هريك را آنان از چهل تازيانه زنند ؛ اگر آنها را در خانهاى خلوت و درحالىكه هر دو لباس بر تن دارند ببينند هريك را سى تازيانه زنند ؛ اگر هردو را در گذرى بينند ، درحالىكه باهم گفتوگويى دارند هريك را بيست تازيانه زنند ؛ اگر ببينند زن در پى مرد روان است و از چيزى جز اين آگاهى نيابند ، بايد در اينباره تحقيق كنند ؛ و اگر هم آنان را در حالى ببينند كه مرد به زن و زن به مرد اشاره مىكند و با يكديگر سخنى رد و بدل نمىكنند هريك را ده تازيانه زنند . ابو عبد اللّه زبيرى دربارهء سرقت نيز در مواردى كه شروط لازم براى حكم به بريدن دست فراهم نباشد همينگونه حكم مىكند ؛ يعنى اگر كسى مالى به اندازهء نصاب از جايى كه « حرز » نيست بدزدد ، به بيشترين مقدار ممكن يعنى هفتاد و پنج تازيانه تعزير مىشود ؛ اگر كسى از جايى كه « حرز » است مقدارى كمتر از حد نصاب بدزدد شصت تازيانه مىخورد ؛ اگر مقدارى كمتر از نصاب و آن هم از غير حرز بدزدد پنجاه تازيانه مىخورد ؛ اگر در جايى كه حرز است مالى را به هدف دزديدن گردآورد ، اما پيش از آنكه دزدى را به پايان رساند و مال را از حرز بيرون برد متوجه شوند اين مال از او ستانده مىشود و چهل تازيانه مىخورد ؛ اگر ديوار حرز